چنين گويد ابولمؤيد بلخي رحمة‌الله عليه كه مرا از طفلي هوس گرديدن عالم بود، و از بازرگانان و مردم اهل بحث عجايب‌ها بشنيدم، و آن‌چه در كتب خواندم جمله بنوشتم و جمع كردم از بهر پادشاه جهان امير خراسان، ملك مشرق ابوالقاسم نوح بن منصور مولي اميرمؤمنين تا او را از آن مطالعه مؤانست^۱ بود و حق نعمت او را گزارده باشم كه بر من و عالميان واجبست. توفيق مسير باد.

آغاز كتاب ــ چنين گويد ابولمطيع بلخي كه در هندوستان درختي است بر سر كوهي در ميان دريا، و ميان آن درخت چهل در خانه است و ده در دكان از سطبري^۲ آن درخت، و آن دكان‌ها هميشه پر متاع‌ها و قماش‌هاست گوناگون، و بر هر متاعي بهاي آن نوشته، تا هر فقيري يا اميري و هركس كه متاعي خواهد بخرد [ داند كه ‍] هر جنسي بچند، و آن‌جا هيچ مردم نباشند چنان‌كه ايشان را ببينند. چون كشتي آن‌جا رسد بدارند^۳ ، و در آن دكان‌ها و خانه‌ها روند ونرخ‌ها برخوانند،‌ بها برسنجند وبنهند، و آن متاع بردارند و بروند. و هرگز كس آن‌جا مردم نديده است. و اگر كسي چيزي برگيرد و بها آن‌جا ننهد از ميان درخت بيرون نتواند آمدن، و هرچند كه گردند راه بيرون آمدن نيابند، چون متاع را باز بجا نهد يا بهاي آن، راه يابند و بيرون آيند و اين سخت عجب^۴ است.